Η πίεση στο μανόμετρο δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Καθορίζει σε μεγάλο βαθμό πώς σπάει το υγρό στο ακροφύσιο, τι μέγεθος σταγόνας βγαίνει και πόσο από το σκεύασμα καταλήγει τελικά στο φυτό. Όποιος δουλεύει με ψεκαστικό συγκρότημα ξέρει ότι η υπερβολική πίεση δίνει ένα εντυπωσιακό, λεπτό νέφος, αλλά αυτό το νέφος δεν μένει πάντα εκεί που θέλουμε. Σε αυτό τον οδηγό εξετάζουμε τη σχέση πίεσης, παροχής, ακροφυσίου και διασποράς (drift), με βάση δημοσιεύσεις πανεπιστημιακών υπηρεσιών γεωργικής εφαρμογής.
Τι είναι η διασπορά και γιατί κοστίζει
Σύμφωνα με τη δημοσίευση του University of Nebraska-Lincoln για τη διασπορά φυτοφαρμάκων, η μετακίνηση του ψεκαστικού υγρού μακριά από τον στόχο είναι ένα σημαντικό και δαπανηρό πρόβλημα. Τα προβλήματα που αναφέρονται είναι τρία:
- ζημιά σε ευαίσθητες καλλιέργειες ή περιοχές εκτός στόχου,
- μικρότερη δόση από την επιδιωκόμενη πάνω στον στόχο, που μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα και να σπαταλήσει σκεύασμα και χρήματα,
- περιβαλλοντική επιβάρυνση, όπως ρύπανση νερών και ανεπιθύμητα υπολείμματα.
Η ίδια πηγή διακρίνει τη διασπορά ατμών από τη διασπορά σωματιδίων. Η δεύτερη είναι η κίνηση των σταγόνων μακριά από την περιοχή εφαρμογής κατά τη στιγμή του ψεκασμού, και εκεί έχει ρόλο ο εξοπλισμός και η ρύθμισή του.
Το μέγεθος σταγόνας είναι ο βασικός παράγοντας
Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν τη διασπορά σωματιδίων, όμως κατά το University of Nebraska-Lincoln ο σημαντικότερος είναι το αρχικό μέγεθος της σταγόνας. Οι μικρές σταγόνες επιβραδύνονται γρηγορότερα, πέφτουν αργά και παρασύρονται ευκολότερα από τον αέρα. Σταγόνες κάτω από 100 μικρά, περίπου όσο η διάμετρος μιας ανθρώπινης τρίχας, θεωρούνται ιδιαίτερα επιρρεπείς στη διασπορά.
Ο πίνακας της δημοσίευσης είναι αποκαλυπτικός. Για πτώση 10 ποδιών (περίπου 3 μέτρα) με άνεμο 3 μιλίων/ώρα:
- σταγόνα 20 μικρών χρειάζεται 4,2 λεπτά και μετακινείται πλευρικά 1.100 πόδια,
- σταγόνα 100 μικρών χρειάζεται 10 δευτερόλεπτα και μετακινείται 44 πόδια,
- σταγόνα 240 μικρών (μεσαία) χρειάζεται 6 δευτερόλεπτα και μετακινείται 28 πόδια,
- σταγόνα 400 μικρών (χονδρή) χρειάζεται 2 δευτερόλεπτα και μετακινείται 8,5 πόδια.
Όσο περισσότερο μένει η σταγόνα στον αέρα, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα να χαθεί.
Το δίλημμα: κάλυψη ή συγκράτηση στον στόχο
Η λύση δεν είναι απλώς «χονδρές σταγόνες παντού». Το North Dakota State University εξηγεί ότι τα ακροφύσια που δίνουν μικρότερες σταγόνες προσφέρουν καλύτερη κάλυψη και καλύτερη συγκράτηση στο φύλλο, ειδικά όταν το φυτό είναι μικρό. Ταυτόχρονα όμως είναι πιο ευάλωτες στη διασπορά. Από την άλλη, πολύ μεγάλες σταγόνες μπορεί να αναπηδήσουν ή να κυλήσουν από τον στόχο και να καταλήξουν στο έδαφος.
Γι’ αυτό η ίδια πηγή συνδέει το μέγεθος σταγόνας με τον τύπο σκευάσματος. Τα διασυστηματικά ζιζανιοκτόνα επιτρέπουν συνήθως τις μεγαλύτερες σταγόνες (χονδρή έως πολύ χονδρή ποιότητα ψεκασμού) και μικρότερους όγκους. Τα ζιζανιοκτόνα επαφής θέλουν μεσαία έως χονδρή ποιότητα και μεγαλύτερο όγκο. Τα εντομοκτόνα και τα μυκητοκτόνα χρειάζονται γενικά λεπτή έως μεσαία ποιότητα. Σε κάθε περίπτωση, η ετικέτα του σκευάσματος έχει τον τελευταίο λόγο.
Πίεση και παροχή: τι ρόλο παίζει η αντλία
Η αντλία δίνει τα όρια μέσα στα οποία δουλεύει το σύστημα: τη μέγιστη παροχή σε λίτρα ανά λεπτό και τη μέγιστη πίεση σε bar. Στις αντλίες ψεκασμού υψηλής πίεσης του pseka.gr, για παράδειγμα, όλα τα μοντέλα είναι εμβολοφόρα τριεμβολικά, με παροχές από 18 έως 40 lt/min και μέγιστη πίεση από 35 έως 60 bar, ενώ το site σημειώνει ότι κριτήριο επιλογής είναι η παροχή, η μέγιστη πίεση και η συμβατότητα με την τροχαλία και τη βάση που ήδη υπάρχει.
Η μέγιστη πίεση όμως είναι περιθώριο, όχι στόχος λειτουργίας. Το ακροφύσιο είναι αυτό που μετατρέπει πίεση σε σταγόνα, και το North Dakota State University τονίζει ότι, αν και φθηνό, μπορεί να είναι το πιο κρίσιμο μέρος του ψεκαστικού συστήματος. Επαρκής παροχή επιτρέπει στο ακροφύσιο να δουλεύει στην πίεση που προβλέπει ο κατασκευαστής του, χωρίς να ανεβάζουμε την πίεση για να «φτάσει» το υγρό.
Επιλογή ακροφυσίων με χαμηλή διασπορά
Το North Dakota State University περιγράφει τρεις βασικές τεχνολογίες ακροφυσίων: τα τυπικά υδραυλικά, τα ακροφύσια με θάλαμο στροβιλισμού πριν από την οπή (pre-orifice) και τα ακροφύσια εισαγωγής αέρα (venturi). Τα ακροφύσια μειωμένης διασποράς παράγουν συνήθως μεγαλύτερες σταγόνες. Η πηγή επισημαίνει ότι τα ακροφύσια εισαγωγής αέρα έχουν δικές τους απαιτήσεις πίεσης, οπότε πρέπει να ελέγχονται τα στοιχεία του κατασκευαστή. Επίσης, η φθορά και το βούλωμα των ακροφυσίων αλλοιώνουν το σχήμα του ψεκασμού, άρα ο τακτικός καθαρισμός και η αντικατάσταση είναι μέρος της σωστής ρύθμισης.
Πριν αγοράσετε ακροφύσια, η ίδια πηγή προτείνει να απαντήσετε σε μερικές ερωτήσεις: τι ποιότητα ψεκασμού χρειάζεστε, τι όγκο νερού, με ποια ταχύτητα κινείστε και πόσα σετ ακροφυσίων είστε διατεθειμένοι να έχετε.
Πρακτική λίστα πριν από τον ψεκασμό
- Διαβάστε την ετικέτα για την απαιτούμενη ποιότητα ψεκασμού και τον όγκο.
- Επιλέξτε ακροφύσιο που δίνει αυτή την ποιότητα στην πίεση λειτουργίας του.
- Βεβαιωθείτε ότι η αντλία έχει παροχή για όλα τα ακροφύσια και ότι το μανόμετρο λειτουργεί.
- Ελέγξτε τα ακροφύσια για φθορά και βούλωμα.
- Αποφύγετε την άσκοπη αύξηση πίεσης, που λεπταίνει τη σταγόνα.
Όσοι αναζητούν πλήρες συγκρότημα αντί για σκέτη αντλία μπορούν να δουν τα ψεκαστικά μηχανήματα με βενζινοκινητήρα, όπου ισχύουν τα ίδια κριτήρια παροχής και πίεσης.
Συμπέρασμα
Ο αποδοτικός ψεκασμός δεν κρίνεται από το πόσο ψηλά ανεβαίνει το μανόμετρο, αλλά από το πόσο σκεύασμα μένει στον στόχο. Σωστή αντλία με επαρκή παροχή, ακροφύσιο που ταιριάζει στο σκεύασμα και λογική πίεση μειώνουν τη διασπορά, προστατεύουν τις γειτονικές καλλιέργειες και περιορίζουν τη σπατάλη.
Πηγές
- ndsu.edu, Spray Application Technology: Selecting Spray Nozzles with Drift-Reducing Technology. https://www.ndsu.edu/agriculture/extension/publications/spray-application-technology-selecting-spray-nozzles-drift-reducing
- extensionpublications.unl.edu, Spray Drift of Pesticides (G1773). https://extensionpublications.unl.edu/assets/html/g1773/build/g1773.htm
Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση


