Η πιο συνηθισμένη ερώτηση μπροστά στο σακί με την ξηρά τροφή είναι απλή: πόσο να βάζω στο μπολ κάθε μέρα; Η απάντηση δεν είναι ένας σταθερός αριθμός, γιατί δύο σκύλοι με το ίδιο βάρος μπορεί να χρειάζονται αρκετά διαφορετική ενέργεια. Υπάρχει όμως ένας τρόπος υπολογισμού που χρησιμοποιείται στην κτηνιατρική πράξη, και ένας απλός τρόπος να τον ελέγχετε.
Παρακάτω θα βρείτε τα τρία βήματα του υπολογισμού και πώς το ίδιο το σώμα του σκύλου σάς δείχνει αν χρειάζεται διόρθωση.
Γιατί ο πίνακας της συσκευασίας είναι μόνο η αφετηρία
Οι ενεργειακές ανάγκες του σκύλου δεν αυξάνονται γραμμικά με το βάρος του. Ένας σκύλος 20 κιλών δεν χρειάζεται διπλάσια ενέργεια από έναν σκύλο 10 κιλών. Επιπλέον, οι σκύλοι που ζουν μέσα στο σπίτι χρειάζονται συχνά λιγότερες θερμίδες από όσους ζουν σε κυνοτροφείο, ενώ ρόλο παίζει και η φυλή, ανεξάρτητα από το μέγεθος. Οι Newfoundland, για παράδειγμα, φαίνεται να χρειάζονται λιγότερες θερμίδες την ημέρα από τους Great Dane.
Στους υπόλοιπους παράγοντες ανήκουν το επίπεδο δραστηριότητας, η ηλικία και το στάδιο ζωής, το ποσοστό άλιπης μάζας και το περιβάλλον. Γι’ αυτό κάθε τύπος υπολογισμού δίνει ένα σημείο εκκίνησης και όχι μια τελική απάντηση. Ένας σκύλος μπορεί να χρειάζεται έως και 30% περισσότερες ή λιγότερες θερμίδες από έναν άλλο με το ίδιο ακριβώς βάρος. Το ίδιο ισχύει και για τον πίνακα δοσολογίας στο σακί της τροφής.
Βήμα 1: η ενέργεια ηρεμίας από το βάρος
Ο υπολογισμός ξεκινά από τις ενεργειακές ανάγκες ηρεμίας (RER), δηλαδή την ενέργεια που χρειάζεται ένας υγιής σκύλος σε ηρεμία, σε περιβάλλον χωρίς ζέστη ή κρύο. Ο τύπος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για σκύλους κάθε βάρους είναι:
RER = 70 × (βάρος σε κιλά)0,75
Η δύναμη 0,75 βγαίνει εύκολα με την επιστημονική αριθμομηχανή του κινητού. Γυρίζετε το τηλέφωνο οριζόντια, πληκτρολογείτε το βάρος, πατάτε το πλήκτρο xy, γράφετε 0,75 και πατάτε το ίσον. Για σκύλο 4,5 κιλών το αποτέλεσμα είναι 3,09, που πολλαπλασιασμένο επί 70 δίνει περίπου 216 θερμίδες (kcal) την ημέρα.
Βήμα 2: συντελεστής για ηλικία, δραστηριότητα και στείρωση
Οι ανάγκες συντήρησης (MER) προκύπτουν αν πολλαπλασιάσετε το RER με έναν συντελεστή που αντιστοιχεί στο στάδιο ζωής και στον τρόπο ζωής του σκύλου. Οι ενδεικτικοί συντελεστές για σκύλους είναι:
- Στειρωμένος ενήλικος: 1,4-1,6
- Ενήλικος χωρίς στείρωση: 1,6-1,8
- Σκύλος αδρανής ή με τάση να παχαίνει: 1,0-1,2
- Πρόγραμμα απώλειας βάρους: 1,0
- Κουτάβι κάτω των 4 μηνών: 3,0
- Κουτάβι από 4 μηνών και πάνω: 2,0
- Σκύλος εργασίας: 1,6-2,0 για ελαφριά, 2,0-5,0 για μέτρια και 5,0-11,0 για βαριά εργασία
Στο παράδειγμα ενός στειρωμένου σκύλου 4,5 κιλών, 216 × 1,4 δίνει περίπου 302 θερμίδες την ημέρα. Η επίδραση της στείρωσης φαίνεται καθαρά στους συντελεστές, αφού ο στειρωμένος ενήλικος βρίσκεται σε χαμηλότερη κλίμακα από τον μη στειρωμένο. Σκύλοι που κινούνται λίγο ή περνούν τη μέρα τους κυρίως μέσα στο σπίτι μπορεί να χρειάζονται ακόμη λιγότερο από όσο δείχνουν οι συντελεστές.
Βήμα 3: από τις θερμίδες στα γραμμάρια
Για να γίνουν οι θερμίδες γραμμάρια, χρειάζεστε την ενεργειακή πυκνότητα της τροφής, δηλαδή πόσες θερμίδες δίνει ένα κιλό από τη συγκεκριμένη τροφή. Διαιρείτε τις ημερήσιες θερμίδες του σκύλου με τις θερμίδες ανά κιλό της τροφής και πολλαπλασιάζετε επί 1.000. Το αποτέλεσμα είναι τα γραμμάρια της ημέρας, που τα μοιράζετε στα γεύματα. Αν η συσκευασία δεν τις αναγράφει, ρωτήστε τον παραγωγό.
Για όσους θέλουν να συγκρίνουν με έτοιμους αριθμούς, ενδεικτικοί πίνακες για την ποσότητα τροφής σκύλου ανά κιλά, με διαφορές ανά ηλικία και δραστηριότητα, βοηθούν να δείτε αν ο δικός σας υπολογισμός βγαίνει σε λογικά επίπεδα. Ο πίνακας της δικής σας συσκευασίας έχει πάντα προτεραιότητα, γιατί κάθε τροφή έχει διαφορετικές θερμίδες.
Δύο λεπτομέρειες κάνουν μεγάλη διαφορά στην πράξη. Οι λιχουδιές και ό,τι δίνεται εκτός μπολ δεν πρέπει να ξεπερνούν το 10% των ημερήσιων θερμίδων, ενώ η κανονική τροφή πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον το 90%. Το ζύγισμα, επίσης, γίνεται καλύτερα με ζυγαριά κουζίνας σε γραμμάρια. Σε μελέτη όπου ιδιοκτήτες σκύλων μέτρησαν ξηρά τροφή με κύπελλα και σέσουλες, η απόκλιση από τη σωστή ποσότητα κυμάνθηκε από περίπου 48% λιγότερο έως 152% περισσότερο.
Ο έλεγχος με την κατάσταση σώματος
Ο υπολογισμός δίνει την αρχή. Αν είναι σωστός, το δείχνουν το βάρος και η βαθμολογία κατάστασης σώματος, μια κλίμακα από το 1 έως το 9 που ελέγχεται με το μάτι και με την αφή. Οι ιδιοκτήτες συχνά δεν αναγνωρίζουν ότι ο σκύλος τους είναι υπέρβαρος, ακόμη και με πίνακα κατάστασης σώματος μπροστά τους, γι’ αυτό αξίζει να ψηλαφείτε και όχι μόνο να κοιτάτε.
- Ιδανικό (4-5): τα πλευρά ψηλαφούνται εύκολα, με ελάχιστο λίπος από πάνω. Η μέση διακρίνεται καθαρά από ψηλά και η κοιλιά μαζεύεται προς τα πάνω όταν βλέπετε τον σκύλο από το πλάι.
- Πάνω από το ιδανικό (6-9): στο 6 τα πλευρά ψηλαφούνται κάτω από λίγο περισσότερο λίπος και η μέση διακρίνεται χωρίς να ξεχωρίζει. Από το 7 και πάνω τα πλευρά ψηλαφούνται δύσκολα, υπάρχει εμφανές λίπος στη μέση της πλάτης και στη βάση της ουράς, και η μέση σχεδόν χάνεται.
- Κάτω από το ιδανικό (1-3): τα πλευρά ψηλαφούνται πολύ εύκολα και μπορεί να φαίνονται χωρίς λίπος από πάνω, οι σπόνδυλοι της μέσης φαίνονται και η μέση είναι έντονη.
Η ποσότητα προσαρμόζεται με βάση το βάρος και την κατάσταση σώματος, γι’ αυτό βοηθά να ζυγίζετε τον σκύλο σε τακτά διαστήματα. Αν για να μείνει στο ιδανικό βάρος ο σκύλος χρειάζεται αισθητά λιγότερη τροφή από όση προτείνει η συσκευασία, της τάξης του 10% έως 30%, ίσως του ταιριάζει καλύτερα μια τροφή με λιγότερες θερμίδες. Μια κανονική τροφή συντήρησης, όταν δίνεται σε πολύ μικρή ποσότητα, μειώνει μαζί με τις θερμίδες και όλα τα υπόλοιπα θρεπτικά συστατικά.
Πότε χρειάζεται ο κτηνίατρος
Οι συντελεστές είναι γενικές κατευθύνσεις για υγιείς σκύλους. Για σκύλο με πρόβλημα υγείας, για έγκυο ή θηλάζουσα σκύλα και για σκύλο που πρέπει να χάσει αρκετό βάρος, το πρόγραμμα σίτισης το ορίζει ο κτηνίατρος, όπως και όταν το βάρος αλλάζει απότομα χωρίς προφανή λόγο. Ακόμη και οι τροφές διαχείρισης βάρους, αν δοθούν σε υπερβολικά περιορισμένη ποσότητα, μπορεί να οδηγήσουν σε ελλείψεις θρεπτικών συστατικών.
Συνοψίζοντας, ο υπολογισμός δίνει την αφετηρία. Από εκεί και πέρα, η ζυγαριά κουζίνας και τα χέρια σας πάνω στα πλευρά του σκύλου δείχνουν αν χρειάζεται να προσθέσετε ή να αφαιρέσετε λίγα γραμμάρια.
Πηγές
- AAHA, Energy Requirement Calculations (2021 AAHA Nutrition and Weight Management Guidelines for Dogs and Cats). https://www.aaha.org/globalassets/02-guidelines/2021-nutrition-and-weight-management/resourcepdfs/nutritiongl_box1.pdf
- WSAVA, Body Condition Score (Dog). https://wsava.org/wp-content/uploads/2020/01/Body-Condition-Score-Dog.pdf
- Merck Veterinary Manual, Nutritional Requirements of Small Animals. https://www.merckvetmanual.com/management-and-nutrition/nutrition-small-animals/nutritional-requirements-of-small-animals
- University of Guelph, Ontario Veterinary College, The Scary Truth About Pet Obesity. https://ovcpetnutrition.uoguelph.ca/2023/09/26/the-scary-truth-about-pet-obesity
- Veterinary Record (PubMed Central), Dog owner’s accuracy measuring different volumes of dry dog food using three different measuring devices. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6902066/
Βρήκατε κάτι λάθος;
Αν κάποιο στοιχείο εδώ έχει αλλάξει ή είναι ανακριβές, η διόρθωση αξίζει περισσότερο από το αρχικό κείμενο.
Στείλτε μας διόρθωση
