Αλόννησος: σε ποιο χωριό να μείνεις και γιατί

Η Αλόννησος δεν είναι νησί που το προλαβαίνεις σε μια μέρα. Είναι μακρόστενη, γεμάτη πεύκα, με λίγους οικισμούς και έναν κεντρικό δρόμο που σε πάει από το λιμάνι προς τον βορρά χωρίς βιασύνη. Γι’ αυτό η πρώτη απόφαση δεν αφορά το κατάλυμα καθαυτό, αλλά το χωριό μέσα στο οποίο θα το ψάξεις.

Ένα νησί με λίγους κατοικημένους οικισμούς

Μέχρι το 1965 ο πληθυσμός του νησιού ήταν περίπου 500 κάτοικοι. Ο σεισμός εκείνης της χρονιάς ερήμωσε τη Χώρα, όπου σώθηκαν μόλις πέντε σπίτια, και έσπρωξε τους κατοίκους προς τη θάλασσα. Έτσι δημιουργήθηκε το τρίπτυχο Πατητήρι, Νέος Οικισμός και Βότση. Σήμερα ο πληθυσμός πλησιάζει τους 3.000 κατοίκους και οι κατοικημένοι οικισμοί είναι τέσσερις, ενώ το Πατητήρι διαθέτει λιμάνι που δέχεται και μεγάλα πλοία.

Αυτή η ιστορία εξηγεί και τη σημερινή εικόνα: ένα χαμηλών τόνων νησί, με μικρές αποστάσεις αλλά καθαρά διαφορετικό χαρακτήρα από οικισμό σε οικισμό.

Πατητήρι: η πρακτική βάση

Το Πατητήρι είναι το λιμάνι και το εμπορικό κέντρο. Εδώ φτάνει το πλοίο, εδώ βρίσκονται εστιατόρια και καταστήματα και από εδώ ξεκινούν οι περισσότερες μετακινήσεις. Αν ταξιδεύεις χωρίς αυτοκίνητο ή μένεις λίγες μέρες, είναι η πιο λογική επιλογή, γιατί σε αφήνει κοντά σε όλα.

Οι επιλογές για διαμονή στην Αλόννησο ξεκινούν συνήθως από εδώ και απλώνονται προς τα γύρω χωριά, από ξενοδοχεία μέχρι βίλες και μικρές πέτρινες κατοικίες.

Χώρα: η Παλιά Αλόννησος ψηλά

Η Χώρα, η Παλιά Αλόννησος, είναι ο ιστορικός οικισμός στην κορυφή του λόφου. Εγκαταλείφθηκε μετά τον σεισμό και αναστηλώθηκε σταδιακά τις επόμενες δεκαετίες. Έχει στενά καλντερίμια, θέα προς το Αιγαίο και ελάχιστη κίνηση οχημάτων. Ταιριάζει σε όσους θέλουν ησυχία και τοπίο και δεν τους ενοχλεί ότι για κάθε παραλία χρειάζεται κατέβασμα με αυτοκίνητο.

Βότση, Στενή Βάλα, Καλαμάκια

Η Βότση είναι παραθεριστικός οικισμός με μικρό αλιευτικό λιμανάκι, χτισμένος σε έναν κλειστό όρμο κοντά στο Πατητήρι. Η Στενή Βάλα, βορειότερα, είναι ψαροχώρι και αλιευτικό καταφύγιο, το πιο κοντινό σημείο του νησιού προς το Θαλάσσιο Πάρκο. Τα Καλαμάκια, λίγο πιο πέρα, είναι ακόμα πιο ήσυχα και παραθαλάσσια.

• Πατητήρι για ευκολία και υπηρεσίες.
• Χώρα για θέα και ατμόσφαιρα.
• Βότση για μικρή απόσταση από το λιμάνι με πιο ήρεμο ρυθμό.
• Στενή Βάλα και Καλαμάκια για όσους θέλουν βόρεια βάση και θάλασσα έξω από την πόρτα.

Παραλίες και αποστάσεις

Οι περισσότερες οργανωμένες και μη παραλίες βρίσκονται στην ανατολική και δυτική πλευρά, σε διαδρομές που μετριούνται σε λεπτά και όχι σε ώρες. Ο Άγιος Δημήτριος με τα ρηχά νερά, ο Λεφτός Γιαλός μέσα στα πεύκα, το Κοκκινόκαστρο με τους κόκκινους βράχους, ο Μεγάλος Μουρτιάς και η Χρυσή Μηλιά δίνουν αρκετά διαφορετικές εμπειρίες μέσα στην ίδια μέρα. Αν θέλεις να δεις πρώτα τι υπάρχει και μετά να διαλέξεις χωριό, αξίζει να κοιτάξεις τις παραλίες της Αλοννήσου και να μετρήσεις αποστάσεις από τη βάση σου.

Δίπλα σε προστατευόμενη θάλασσα

Η Αλόννησος βρίσκεται μέσα στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων, που ιδρύθηκε το 1992 και ήταν το πρώτο θαλάσσιο πάρκο στην Ελλάδα. Καλύπτει περίπου 2.260 τετραγωνικά χιλιόμετρα, με το 94% περίπου να είναι θάλασσα, και περιλαμβάνει, εκτός από την Αλόννησο, έξι μικρότερα νησιά, την Περιστέρα, την Κυρά Παναγιά, τη Γιούρα, την Ψαθούρα, τη Σκάντζουρα και το Πιπέρι, μαζί με 22 βραχονησίδες.

Είδος-σύμβολο είναι η μεσογειακή φώκια, Monachus monachus, ενώ το πάρκο προστατεύει επίσης τον μαυροπετρίτη, θαλάσσιες χελώνες και σπάνια είδη χλωρίδας. Το Πιπέρι λειτουργεί ως ζώνη απόλυτης προστασίας με πολύ αυστηρούς περιορισμούς πρόσβασης, καθώς φιλοξενεί τη μεγαλύτερη συγκέντρωση φωκιών στη Μεσόγειο. Για τη ζώνη Α προβλέπεται εισιτήριο εισόδου από τον Οκτώβριο του 2021, με τα έσοδα να κατευθύνονται στη διαχείριση και την προστασία.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι οι εκδρομές με σκάφος γίνονται με κανόνες και ότι η επιλογή της βάσης σου επηρεάζει και το πόσο εύκολα θα συμμετάσχεις σε αυτές.

Τι να ελέγξεις πριν κλείσεις

• Πώς θα μετακινείσαι. Χωρίς αυτοκίνητο, το Πατητήρι δίνει τη μεγαλύτερη ελευθερία.
• Τι ώρα φτάνει και φεύγει το πλοίο σου, ώστε να μη χρειάζεται μεταφορά αργά το βράδυ.
• Τι τύπο καταλύματος θέλεις. Ξενοδοχείο, βίλα με κουζίνα ή μικρή κατοικία αλλάζουν εντελώς τον ρυθμό των διακοπών.
• Πόσο μακριά είναι η κοντινότερη ταβέρνα και το κοντινότερο μίνι μάρκετ, ιδίως στους βόρειους οικισμούς.

Η Αλόννησος ανταμείβει όσους την πλησιάζουν με χαλαρό πρόγραμμα. Διάλεξε πρώτα χωριό με βάση το πώς θέλεις να περνάς τη μέρα σου και μετά κατάλυμα. Η διαφορά ανάμεσα σε ένα λιμάνι με κίνηση και σε έναν όρμο με πέντε βάρκες είναι μεγαλύτερη από όσο δείχνει ο χάρτης.

Πηγές

• Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α., Μονάδα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Σποράδων και Προστατευόμενων Περιοχών Ανατολικής Θεσσαλίας. https://necca.gov.gr/en/mdpp/management-unit-of-alonissos-northern-sporades-national-park-and-protected-areas-of-eastern-thessaly/
• Topoguide, Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βορείων Σποράδων. https://www.topoguide.gr/nature/natura2000/natparks/alonnisos_marine_park.php
• Topoguide, Τα χωριά της Αλοννήσου. http://www.topoguide.gr/islands/northern_aegeo/advs_alonnisos/alonnisos_villages.php