Πόνος στο σεξ: τι μπορεί να σημαίνει και τι εξετάζει ο γιατρός

Ο πόνος στη σεξουαλική επαφή είναι από τα θέματα που πολλές γυναίκες κρατούν για τον εαυτό τους. Κάποιες πιστεύουν ότι «έτσι είναι», άλλες ότι φταίει μόνο το άγχος. Στην πράξη, ο πόνος έχει συχνά συγκεκριμένη αιτία, που μπορεί να βρεθεί και να αντιμετωπιστεί.

Η ιατρική ονομασία του προβλήματος είναι δυσπαρευνία. Παρακάτω θα βρείτε πώς εκδηλώνεται, τι μπορεί να τον προκαλεί, τι εξετάζει ο γιατρός και τι βοηθά στο μεταξύ.

Πώς εκδηλώνεται

Δυσπαρευνία είναι ο πόνος που εμφανίζεται λίγο πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά τη σεξουαλική επαφή. Δεν είναι ίδιος για όλες. Μπορεί να είναι:

• πόνος στην είσοδο του κόλπου, τη στιγμή της διείσδυσης,
• βαθύς πόνος μέσα στον κόλπο, στη λεκάνη ή σε γειτονικές περιοχές,
• κάψιμο, τσούξιμο ή πόνος που μοιάζει με μαχαιριά,
• πόνος σε κάθε προσπάθεια εισαγωγής στον κόλπο, ακόμη και με ένα ταμπόν.

Το πότε και πού εμφανίζεται ο πόνος είναι από τα πιο χρήσιμα στοιχεία για τον γιατρό, γιατί συχνά δείχνει προς διαφορετικές αιτίες.

Πόνος στην είσοδο: συχνές αιτίες

Όταν ο πόνος εμφανίζεται κυρίως στην αρχή της επαφής, οι πιθανές αιτίες είναι:

• η ξηρότητα του κόλπου, που μπορεί να οφείλεται σε ορμονικές αλλαγές, όπως στην εμμηνόπαυση, ή σε ορισμένα φάρμακα,
• κάποιος τραυματισμός ή ερεθισμός στην περιοχή,
• λοιμώξεις ή δερματικές παθήσεις των γεννητικών οργάνων,
• ο κολεόσπασμος, δηλαδή το ακούσιο σφίξιμο των μυών του κόλπου,
• σπανιότερα, ανατομικές διαφορές που υπάρχουν από τη γέννηση.

Ο κολεόσπασμος είναι μια αυτόματη αντίδραση, που δεν ελέγχεται με τη θέληση. Εμφανίζεται συχνότερα από το τέλος της εφηβείας μέχρι τις αρχές της δεκαετίας των 30 και μπορεί να ξεκινήσει ακόμη και σε γυναίκα που μέχρι τότε δεν πονούσε. Το καλό νέο είναι ότι αντιμετωπίζεται.

Βαθύς πόνος: τι μπορεί να κρύβει

Ο πόνος που γίνεται αισθητός πιο βαθιά, στη λεκάνη, σχετίζεται συχνότερα με παθήσεις όπως η ενδομητρίωση, η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου και τα ινομυώματα. Μπορεί επίσης να οφείλεται σε ουλές από χειρουργική επέμβαση ή σε θεραπείες για καρκίνο.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ο πόνος δεν λύνεται με ένα λιπαντικό. Χρειάζεται διάγνωση, γιατί η θεραπεία της αιτίας είναι αυτή που μπορεί να μειώσει ή να σταματήσει τον πόνο.

Ο ρόλος του άγχους και των συναισθημάτων

Το σώμα και τα συναισθήματα δεν λειτουργούν χωριστά. Το άγχος, οι ψυχολογικές δυσκολίες, ένα παλιότερο τραυματικό περιστατικό και ο ίδιος ο φόβος ότι θα πονέσετε μπορούν να συμβάλουν στον πόνο. Συχνά δημιουργείται ένας κύκλος: ο πόνος φέρνει φόβο, ο φόβος σφίγγει τους μύες και ο πόνος επιστρέφει.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πόνος είναι «φανταστικός». Σημαίνει ότι η αντιμετώπιση μπορεί να χρειάζεται και σωματική και συναισθηματική υποστήριξη.

Τι θα σας ρωτήσει και τι θα εξετάσει ο γιατρός

Αξίζει να κλείσετε ραντεβού όταν ο πόνος εμφανίζεται συχνά, όταν επιμένει με τον καιρό ή όταν συνοδεύεται από αιμόρροια ή εκκρίσεις. Στο ιατρείο συνήθως γίνονται:

• Αναλυτικό ιστορικό: πότε ξεκίνησε ο πόνος, πού ακριβώς πονάτε και αν συμβαίνει κάθε φορά.
• Γυναικολογική εξέταση: με επισκόπηση της περιοχής και, όταν χρειάζεται, λήψη δείγματος κολπικού υγρού για εργαστηριακό έλεγχο.
• Υπέρηχος: όταν ο γιατρός υποψιάζεται συγκεκριμένες αιτίες, κυρίως στον βαθύ πόνο.

Βοηθά να έχετε σημειώσει από πριν τι νιώθετε και πότε. Μπορείτε επίσης να ζητήσετε γυναίκα γιατρό ή να έχετε μαζί σας ένα πρόσωπο που εμπιστεύεστε. Μια αναλυτική περιγραφή των αιτιών, από την ξηρότητα μέχρι τον πόνο χαμηλά στην κοιλιά, θα βρείτε σε ένα γυναικολογικό ιατρείο που ασχολείται με τον πόνο στο σεξ και τις θεραπείες του.

Ποιες θεραπείες μπορεί να συζητηθούν

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και μπορεί να συνδυάζει περισσότερες από μία προσεγγίσεις:

• Θεραπεία της αιτίας: για παράδειγμα, μιας λοίμωξης ή μιας πάθησης όπως η ενδομητρίωση.
• Φαρμακευτική αγωγή: όταν ο πόνος οφείλεται σε χαμηλά οιστρογόνα μετά την εμμηνόπαυση, ο γιατρός μπορεί να προτείνει τοπικά οιστρογόνα ή άλλα σκευάσματα. Αν ένα φάρμακο που ήδη παίρνετε μειώνει τη λίπανση, μην το διακόψετε μόνη σας. Συζητήστε το πρώτα με τον γιατρό σας.
• Φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους: με ασκήσεις χαλάρωσης και ελέγχου των μυών της περιοχής.
• Ψυχοσεξουαλική θεραπεία ή συμβουλευτική: βοηθά στη διαχείριση του φόβου και στην επικοινωνία με τον σύντροφο. Στον κολεόσπασμο συνδυάζεται συχνά με τεχνικές χαλάρωσης και σταδιακή εξοικείωση με ειδικά βοηθήματα διαφορετικών μεγεθών.

Ορισμένα γυναικολογικά ιατρεία προσφέρουν και θεραπείες με laser κόλπου. Όπως κάθε επιλογή, έχουν θέση μόνο μετά από εξέταση και αφού γίνει σαφές τι προκαλεί τον πόνο.

Τι βοηθά στο μεταξύ

• Ένα λιπαντικό για τη σεξουαλική επαφή και, αν υπάρχει ξηρότητα, ένα ενυδατικό κόλπου από το φαρμακείο.
• Περισσότερος χρόνος στα προκαταρκτικά, ώστε το σώμα να παράγει φυσική λίπανση.
• Ανοιχτή κουβέντα με τον σύντροφο για το τι σας ταιριάζει και πότε χρειάζεστε να πάτε πιο αργά.
• Άλλες μορφές οικειότητας, όπως το μασάζ και το φιλί, όσο η διείσδυση πονά.

Με λίγα λόγια

Ο πόνος στο σεξ δεν είναι κάτι που πρέπει να ανέχεστε. Το πού και πότε πονάτε δίνει πολύτιμες πληροφορίες, η γυναικολογική εξέταση βοηθά να βρεθεί η αιτία και οι θεραπείες είναι αρκετές. Το πρώτο βήμα είναι να το πείτε στον γιατρό σας.

Πηγές

• Mayo Clinic, Painful intercourse in women – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/painful-intercourse/symptoms-causes/syc-20375967
• Mayo Clinic, Painful intercourse in women – Diagnosis and treatment. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/painful-intercourse/diagnosis-treatment/drc-20375973
• NHS, Vaginismus. https://www.nhs.uk/conditions/vaginismus/

Σχετικοί οδηγοί

Κάταγμα ισχίου μετά από πτώση: γιατί μετρά κάθε ημέραΜια πτώση μέσα στο σπίτι, συχνά από το ίδιο ύψος, αρκεί για να σπάσει το ισχίο...Παρενέργειες της ορμονοθεραπείας στον προστάτη και τι βοηθάΗ ορμονοθεραπεία, γνωστή και ως ανδρογονική αποστέρηση (ADT), μειώνει την τεστοστερόνη στον οργανισμό, γιατί η ορμόνη...Όταν λείπει ένα δόντι για χρόνια: τι αλλάζει στο οστόΠολλοί άνθρωποι, μετά από μια εξαγωγή, αφήνουν το κενό όπως είναι. Ειδικά όταν το δόντι βρισκόταν...