Πόνος στο μαστό: οι τρεις τύποι και πότε χρειάζεται έλεγχο

Ο πόνος στο μαστό είναι από τους πιο συχνούς λόγους για τους οποίους μια γυναίκα κλείνει ραντεβού σε ιατρείο μαστού. Σύμφωνα με ανασκόπηση στο British Journal of General Practice, έως και το 70% των γυναικών τον νιώθουν κάποια στιγμή στη ζωή τους, ενώ αντιστοιχεί περίπου στο 41% των παραπομπών σε εξειδικευμένα κέντρα μαστού. Η ανησυχία είναι κατανοητή, όμως στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτία είναι καλοήθης. Ένα χρήσιμο πρώτο βήμα είναι να καταλάβετε σε ποιον τύπο πόνου ανήκει αυτό που νιώθετε.

Κυκλικός πόνος: όταν ακολουθεί την περίοδο

Ο κυκλικός πόνος συνδέεται με τις ορμονικές αλλαγές του εμμηνορρυσιακού κύκλου. Κατά την ίδια ανασκόπηση αφορά περίπου τα δύο τρίτα των γυναικών με πραγματική μασταλγία και συνήθως χειροτερεύει την τελευταία εβδομάδα του κύκλου. Το NHS αναφέρει ότι μπορεί να ξεκινά έως και δύο εβδομάδες πριν από την περίοδο και ότι περιγράφεται συχνά ως θαμπός, βαρύς πόνος.

Η Mayo Clinic προσθέτει ότι συνήθως επηρεάζει και τους δύο μαστούς, κυρίως το πάνω και έξω τμήμα τους, και ότι βελτιώνεται μετά την έναρξη της περιόδου. Είναι πιο συχνός σε γυναίκες στις ηλικίες των 20 και των 30 και λιγότερο συχνός μετά την εμμηνόπαυση.

Μη κυκλικός πόνος: χωρίς σχέση με τον κύκλο

Περίπου το ένα τρίτο των περιπτώσεων δεν ακολουθεί κάποιο μοτίβο σε σχέση με την περίοδο. Η Mayo Clinic περιγράφει αυτόν τον πόνο ως σφιχτό, καυστικό ή διαξιφιστικό, που μπορεί να έρχεται και να φεύγει ή να είναι συνεχής, και που συνήθως εντοπίζεται σε ένα σημείο του ενός μαστού. Στις πιθανές αιτίες περιλαμβάνονται οι μεγάλοι μαστοί, οι κύστεις, μια προηγούμενη επέμβαση, η λοίμωξη (μαστίτιδα), η εγκυμοσύνη και ορισμένα φάρμακα, όπως το αντισυλληπτικό χάπι και κάποια αντικαταθλιπτικά.

Επειδή ο κυκλικός και ο μη κυκλικός πόνος έχουν διαφορετικές αιτίες, αξίζει να διαβάσετε έναν αναλυτικό οδηγό για τη μαστοδυνία, που εξηγεί πώς ξεχωρίζουν οι δύο τύποι και ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες τους. Έτσι θα πάτε στο ραντεβού σας με πιο καθαρή εικόνα για το τι να περιγράψετε.

Όταν ο πόνος έρχεται από το θωρακικό τοίχωμα

Δεν ξεκινά κάθε πόνος στην περιοχή του μαστού από τον ίδιο τον μαστό. Ο λεγόμενος εξωμαστικός πόνος προέρχεται από μύες, χόνδρους ή νεύρα του θώρακα και, σύμφωνα με το British Journal of General Practice, είναι πλέον ο συχνότερος τύπος που φτάνει στα ιατρεία μαστού. Η Mayo Clinic αναφέρει ως παραδείγματα το τράβηγμα θωρακικού μυός, τη φλεγμονή των χόνδρων των πλευρών (κοστοχονδρίτιδα), τον έρπητα ζωστήρα και την πίεση νεύρου στον αυχένα.

Ένα στοιχείο που βοηθά τον γιατρό: όταν η πίεση ενός σημείου στο θωρακικό τοίχωμα αναπαράγει ακριβώς τον πόνο, αυτό επιβεβαιώνει την εξωμαστική προέλευση. Η ίδια ανασκόπηση σημειώνει ότι στις εξωμαστικές αιτίες περιλαμβάνονται και καρδιακά προβλήματα, κάτι που ο γιατρός λαμβάνει υπόψη στην εκτίμηση.

Πόνος στο στήθος στους άνδρες

Και οι άνδρες μπορεί να νιώσουν πόνο ή ευαισθησία στο στήθος, ειδικά όταν το πιέζουν. Μια συχνή αιτία είναι η γυναικομαστία, την οποία η Mayo Clinic περιλαμβάνει στις αιτίες πόνου στο μαστό. Κατά το NHS, πρόκειται για αύξηση του μαστικού ιστού που είναι συχνή, συχνά δεν χρειάζεται θεραπεία και μπορεί να κάνει τις θηλές ή το στήθος να φαίνονται πρησμένα ή να πονούν. Μπορεί να σχετίζεται με ορμονικές αλλαγές στην εφηβεία ή σε μεγαλύτερη ηλικία, με το υπερβάλλον βάρος, με ορισμένα φάρμακα, με τη χρήση αναβολικών στεροειδών ή με παθήσεις όπως ο υπερθυρεοειδισμός, η νεφρική νόσος και η κίρρωση.

Το NHS συστήνει επίσκεψη σε γιατρό όταν ο πόνος στη θηλή ή στο στήθος επιμένει, όταν υπάρχει ογκίδιο ή αλλαγές στο δέρμα και όταν εμφανίζεται έκκριμα ή αίμα από τη θηλή. Οι άνδρες μπορούν επίσης να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού, με ενδείξεις όπως ογκίδιο ή διόγκωση στο στήθος ή στη μασχάλη, έκκριμα από τη θηλή, αλλαγή στο μέγεθος ή στο σχήμα του στήθους και αλλαγή στην όψη της θηλής.

Τι βοηθά στην καθημερινότητα

Η ανασκόπηση του British Journal of General Practice τονίζει ότι η εξήγηση και η υποστήριξη έχουν από μόνες τους σημαντικό ρόλο: μια προσεκτική εξέταση και η ενημέρωση ότι ο πόνος δεν συνδέεται με κακοήθεια μπορεί να βοηθήσουν ώστε να υποχωρήσει η ενόχληση. Το NHS προτείνει και μερικά απλά μέτρα:

• σουτιέν που εφαρμόζει σωστά κατά τη διάρκεια της ημέρας και μαλακό σουτιέν για τον ύπνο,
• απλά παυσίπονα ή τοπικό αναλγητικό τζελ, αφού ρωτήσετε γιατρό ή φαρμακοποιό αν σας ταιριάζουν.

Πριν από το ραντεβού, βοηθά να έχετε σημειώσει πότε εμφανίζεται ο πόνος, πού ακριβώς, τι τον χειροτερεύει ή τον ανακουφίζει, αν έχετε προσέξει ογκίδιο ή έκκριμα και αν παίρνετε ορμονικά φάρμακα. Αυτά είναι τα στοιχεία που, σύμφωνα με την ίδια ανασκόπηση, καταγράφει ο γιατρός στο ιστορικό.

Πότε ο πόνος θέλει ιατρικό έλεγχο

Κατά το NHS, ο πόνος στο μαστό από μόνος του σπάνια είναι σύμπτωμα καρκίνου, και το British Journal of General Practice σημειώνει ότι ο μεμονωμένος πόνος δεν αποτελεί κριτήριο επείγουσας παραπομπής. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοείται. Η Mayo Clinic προτείνει επίσκεψη σε γιατρό όταν ο πόνος:

• συνεχίζεται καθημερινά για περισσότερες από δύο εβδομάδες,
• εντοπίζεται σε ένα συγκεκριμένο σημείο,
• χειροτερεύει με τον καιρό,
• δυσκολεύει τις καθημερινές δραστηριότητες ή τον ύπνο.

Το NHS προσθέτει τον πόνο που δεν βελτιώνεται με τα παυσίπονα και το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού. Άμεση εκτίμηση χρειάζεται όταν ο πόνος συνοδεύεται από υψηλό πυρετό, κοκκίνισμα, ζέστη ή πρήξιμο σε ένα σημείο, σκληρό ογκίδιο που δεν μετακινείται, αιματηρό έκκριμα από τη θηλή, αλλαγή στο σχήμα του μαστού, βαθουλώματα στο δέρμα ή εξάνθημα και εισολκή της θηλής.

Η διάκριση ανάμεσα σε κυκλικό, μη κυκλικό και εξωμαστικό πόνο δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση, βοηθά όμως να περιγράψετε με ακρίβεια τι νιώθετε. Αν ο πόνος επιμένει, αλλάζει χαρακτήρα ή συνοδεύεται από κάποιο από τα παραπάνω σημάδια, η εκτίμηση από γιατρό με εμπειρία στις παθήσεις του μαστού είναι ο ασφαλέστερος δρόμος.

Πηγές

• NHS, Breast pain. https://www.nhs.uk/conditions/breast-pain/
• Mayo Clinic, Breast pain – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/breast-pain/symptoms-causes/syc-20350423
• British Journal of General Practice (PMC), Breast pain: assessment, management, and referral criteria. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7384817/
• NHS, Gynaecomastia. https://www.nhs.uk/conditions/gynaecomastia/
• NHS, Symptoms of breast cancer in men. https://www.nhs.uk/conditions/breast-cancer-in-men/symptoms-of-breast-cancer-in-men/

Σχετικοί οδηγοί

Πολύποδες εντέρου: ποιοι κινδυνεύουν και πώς γίνεται ο έλεγχοςΟι πολύποδες του παχέος εντέρου είναι μικρές αναπτύξεις στο εσωτερικό τοίχωμα του εντέρου ή του ορθού....Ανάρρωση μετά από αλλαγή βαλβίδας: οδηγός βήμα βήμαΗ αντικατάσταση μιας καρδιακής βαλβίδας έχει έναν σαφή στόχο, όμως το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς γίνεται...Θολή όραση μετά τα 50: καταρράκτης ή πρεσβυωπία;Μετά τα 45 με 50 πολλοί άνθρωποι παρατηρούν ότι η όραση τους δεν είναι πια η...